Schuld, tolerantie, verantwoordelijkheid.

De verkiezingen voor Europa laten een behoorlijke anti beweging zien. verantwoordelijkheidIk
kan mij daarbij niet aan de indruk onttrekken dat veel anti stemmen niet
zozeer het gevolg zijn van oprechte interesse in hetgeen op internationaal
vlak zich ontvouwd, maar vooral als katalysator gebruikt is om een gevoel
van onvrede tot uiting te brengen. Blijkbaar is dat onze wijze om voorbij
te gaan aan onze eigen verantwoordelijkheden dicht bij huis vanuit een
diepe wens om de ‘schuld’ van allerlei situatie buiten de deur te houden.

Zouden wij toleranter zijn wanneer wij de last van de schuldvraag van ons
af zouden kunnen schudden?

In lastige en ongewenste situaties zijn wij collectief als eerste geneigd
te zoeken naar een schuldige. En omdat wij maar matig in staat zijn op een
objectieve wijze naar onze eigen verantwoordelijkheid te kijken richt de
schuld zich al gauw op iets wat enigszins meer op afstand is, het vreemde
en onbekende. We geven eerder de wat onbekendere kinderen van een straat
verder de schuld dan dat we kritisch zijn naar onze eigen kinderen.
Als kind al merkte ik dat de autochtone dorpsbewoners zich al snel vonden
om gezamenlijk de schuld van diverse voorkomende situaties in de schoenen
te schuiven van de zogenoemde ‘import’.
Diverse verkeerssituatie werden
maar al te makkelijk toebedeeld aan de mindere rijkunst van vrouwen. De
edelen geven collectief de lagere standen de schuld van hun eigen
ontevredenheid. En de ‘rotzooi’ werd veroorzaakt door ‘gastarbeiders’.
Ik hoorde onlangs nog, tot mijn verbijstering, iemand roepen dat Moslima’s
niet fatsoenlijk auto kunnen rijden!
Tot aan heden waarin we de werkeloosheid toebedelen aan de
Oost-Europeanen, de moeilijkheden met immigratie aan de buitenlanders en
waarin we collectief blijkbaar Europa de schuld geven van onze onrustige
gevoelens over welke crisis dan ook. Terecht? Nee, ik zoek het eerder in
onze eigen tekortkomingen.

Wat is onze eigen rol in al die situaties? Daar worden maar weinig
openbare gesprekken en discussies over gevoerd. Enige zelfreflectie waar
het gaat om verantwoordelijkheid gaan we collectief, tot aan de hoogste
regionen van ons landelijk bestuur, uit de weg.

Waar ligt daar de oorzaak van? Is dat arrogantie? Is dat angst? De
uitkomst is in ieder geval dat onze tolerantie reikt tot de grens van onze
comfortzone. Blijkbaar is het ook nodig bij voldoende afstand te nemen van
onze eigen onkunde het menselijke aspect en gevoel eruit te halen. We
spreken veel makkelijker in termen van de jeugd, de gastarbeiders, de
buitenlanders, de Marokkanen, de Grieken, de vandalen etc. Daar zit niet
een eenduidig en herkenbaar gezicht aan vast en dat is veiliger.

Zou het helpen wanneer we bereid zijn de dag van vandaag te accepteren en
daarbij aanvaarden dat wij allemaal wereldburgers zijn met net zoveel
verschillen als overeenkomsten, en dat wij geleid worden door onze
beperkingen? Zal het helpen wanneer we wat vaker eens goed in de spiegel
kijken voordat we ons afzetten!